Nhắc tới cây sơ ri là bà con miền Tây nghĩ ngay tới Gò Công với mấy liếp sơ ri trái đỏ rực. Sơ ri dễ trồng, chịu hạn, chịu đất xấu khá giỏi, ra trái nhiều đợt trong năm, bán trái tươi hay bán cho lò chế biến nước ép đều được. Nhưng vườn sơ ri muốn sai trái, trái to và đỏ đều thì phải biết tỉa tán lấy nắng và giữ rễ khỏe. Phúc An chia sẻ cách làm cụ thể dưới đây.
Vài điều cần biết về cây sơ ri
- Cây bụi thân gỗ, phân cành nhiều, tán dày; bông nhỏ màu hồng tím.
- Trái chín đỏ tươi, mọng nước, chua ngọt, rất giàu vitamin C.
- Từ lúc bông nở tới lúc trái chín chỉ khoảng 3 – 4 tuần, nên một năm hái được nhiều đợt.
- Rất ưa nắng: cành nằm trong bóng râm sẽ ít bông, rụng lá rồi khô dần.
- Chịu hạn, chịu đất phèn nhẹ tương đối tốt; vùng ven biển như Gò Công trồng được trên đất nhiễm mặn nhẹ. Tuy vậy cây vẫn sợ úng kéo dài.
Chuẩn bị đất trồng sơ ri
Đất, liếp, mương
Sơ ri lên tốt nhất trên đất phù sa thịt nhẹ hoặc đất thịt pha cát, pH khoảng 5,5 – 6,5. Ở vùng đất thấp phải lên liếp:
- Mặt liếp rộng 5 – 6m, cao hơn mức nước lớn nhất năm khoảng 60 – 80cm.
- Mương thông, xả phèn và rút nước nhanh mùa mưa.
Khoảng cách trồng
Sơ ri đâm nhánh rất mạnh. Nên trồng 3 x 4m đến 4 x 4m (khoảng 60 – 80 cây mỗi công 1.000m²). Đất tốt, cây chiết lớn mau thì để 4 x 5m. Trồng thưa nắng mới rọi vô giữa tán, rệp sáp cũng ít hơn.
Đắp mô, bón lót
- Mô cao 40 – 50cm, đường kính khoảng 80cm.
- Mỗi mô trộn 10 – 15kg phân bò hoai, khoảng 2kg xơ dừa hoặc tro trấu, 0,3 – 0,5kg vôi (đất phèn) và khoảng 50g Trichoderma.
- Tưới ẩm, để 15 ngày rồi trồng.
Chọn giống và xuống giống sơ ri
Nên trồng cây chiết hoặc ghép để cây mau cho trái và giữ đặc tính trái của cây mẹ; cây gieo hạt lâu ra trái và trái không đều. Chọn cây rễ ra trắng bầu, thân chắc, lá xanh, không có rệp sáp ở nách lá.
- Rạch dọc bịch nilon nhẹ tay; rễ sơ ri khá giòn nên giữ nguyên cục bầu.
- Đặt cây giữa mô, mặt bầu cao hơn mặt mô 2 – 3cm, không lấp đất ngập cổ rễ.
- Cắm cọc giữ thân, tủ rơm cách gốc khoảng 10cm, tưới đẫm.
Chăm sóc cây sơ ri giai đoạn cây con
Tưới
Mùa nắng tưới mỗi ngày trong tháng đầu, sau đó 2 – 3 ngày một lần. Mùa mưa thì khơi rãnh, không để nước đọng trên liếp.
Tạo tán
Cây cao khoảng 1m thì bấm ngọn, giữ 3 – 4 cành chính tỏa đều. Cắt bỏ cành tăm, cành vượt, cành mọc chen vô giữa. Tán xòe tròn, thấp thì dễ hái, nắng xuống đều.
Bón phân
| Giai đoạn | Phân | Lượng / gốc |
| Tháng 1 – 6 | NPK 20-20-15 hoặc 30-10-10 hòa nước tưới, kèm humic | 30 – 50g mỗi lần, mỗi cơi đọt một lần |
| Tháng 7 – 12 | NPK 20-20-15 rải quanh tán | 100 – 150g mỗi lần, khoảng 1 tháng một lần |
| Cả năm | Phân chuồng hoai, hữu cơ vi sinh | 3 – 5kg, 2 – 3 tháng một lần |
Mức phân tham khảo; đất cát nghèo dinh dưỡng thì chia nhỏ, bón dày hơn.
Làm bông và nuôi trái sơ ri
Làm bông
Sơ ri ra bông ở nách lá trên cành non lẫn cành già, tự nhiên cũng ra lai rai. Muốn ra rộ một đợt thì:
- Tỉa cành tăm, cành khô, cành trong tán sau đợt hái trước.
- Khi lá đã già, siết nước 5 – 7 ngày cho lá hơi rủ.
- Bón phân lân cao rồi tưới đẫm trở lại. Cây ra đọt kèm bông sau đó ít lâu.
Giữ bông, đậu trái
Sơ ri hay rụng bông khi mưa dầm. Lúc nhú bông, xịt Canxi – Bo khoảng 7 ngày một lần cho cuống dai, đậu trái tốt.
Nuôi trái
- Trái bằng hạt đậu: bón NPK 15-15-15.
- Khoảng 10 – 15 ngày trước khi hái: bón thêm kali (ưu tiên kali sunphat) cho trái bóng, đỏ đều, ngọt hơn.
Tỉa tán sau mỗi đợt hái: bí quyết của vườn sơ ri
Sơ ri chỉ ôm bông nhiều ở cành nhận được nắng. Cành nằm trong lõi tán bị che sẽ rụng lá, thành cành khô. Nên sau mỗi đợt hái rộ, bà con xách kéo vô tỉa:
- Cành khô, cành bệnh, cành bị rệp nhiều.
- Cành mọc vào trong, cành chen chúc giữa tán.
- Cành quá dài, rũ chạm đất.
Tỉa xong bón một đợt phân hữu cơ kèm NPK cho cây ra cơi mới, chuẩn bị cho đợt bông sau.
Sâu bệnh hại cây sơ ri
| Đối tượng | Dấu hiệu | Cách phòng |
| Rệp sáp | Lớp sáp trắng ở nách lá, cuống trái; có nấm bồ hóng đen trên lá, trái | Tỉa thông tán; xịt dầu khoáng hoặc thuốc trừ rệp khi mới thấy |
| Ruồi đục trái | Trái chín có vết chích, bên trong có giòi, rụng sớm | Hái trái đúng lứa, lượm trái rụng tiêu hủy, treo bẫy ruồi vàng |
| Tuyến trùng rễ | Cây còi, lá vàng, đào rễ thấy nhiều nốt sưng | Bón nhiều phân hữu cơ, tưới nấm đối kháng; nặng thì dùng thuốc trừ tuyến trùng theo hướng dẫn |
| Thán thư, đốm lá | Lá, trái có đốm nâu đen; nặng vào mùa mưa | Thoát nước tốt, tỉa thông thoáng, xịt thuốc gốc đồng hoặc mancozeb khi mưa dầm |
Dùng thuốc đọc kỹ nhãn, đúng liều, đúng thời gian cách ly; sơ ri hái liên tục nên càng phải chú ý.
Thu hoạch sơ ri
Trái chuyển từ xanh sang vàng cam rồi đỏ là hái được. Sơ ri chín nhanh nên mùa rộ phải hái mỗi ngày hoặc cách ngày. Hái lúc sáng sớm, đựng rổ nhỏ, không chất quá dày vì trái mọng dễ dập. Bán cho lò chế biến thì hỏi trước họ cần độ chín nào để hái cho đúng.
Câu hỏi thường gặp về cây sơ ri
Cây sơ ri trồng bao lâu có trái?
Cây chiết chăm tốt có thể ra trái bói sau khoảng 8 – 12 tháng, có cây sớm hơn. Từ năm thứ 2 – 3 cây cho trái đều.
Vì sao sơ ri ra bông nhiều mà ít đậu trái?
Thường do mưa nhiều lúc bông nở, thiếu Canxi – Bo, hoặc tán quá rậm thiếu nắng. Tỉa thông tán và xịt Canxi – Bo sẽ cải thiện.
Đất phèn, đất nhiễm mặn trồng sơ ri được không?
Được nếu phèn, mặn ở mức nhẹ. Bà con nên lên liếp cao, bón vôi và nhiều phân hữu cơ, tưới nước ngọt vào mùa khô.
Sơ ri có trồng chậu được không?
Được, dùng chậu 40cm trở lên, đất tơi và đủ nắng. Sơ ri chậu cũng ra trái nhiều nếu tỉa tán gọn.
Mua cây giống sơ ri
Cây Giống Phúc An có cây giống sơ ri ươm tại vườn ở Đồng Tháp, giao toàn quốc.
- Hotline / Zalo: 0962 888 014
- Địa chỉ: Ấp Phú Hòa, Xã Phú Hựu, Tỉnh Đồng Tháp
- Giờ làm việc: 7:30 – 20:00 (nghỉ trưa 12:00 – 14:00)