Tắc bánh xe được ưa chuộng nhờ trái to, hơi dẹt như bánh xe, vỏ mỏng, vắt nhiều nước. Cây vừa trồng lấy trái bán cho quán nước, vừa trồng chậu làm kiểng Tết. Muốn trồng tắc bánh xe khỏe thì phải lo trước 3 chuyện: gốc không úng, đọt non không để rầy chổng cánh chích, và cành đủ chắc để gánh trái to.
Nhận biết cây tắc bánh xe
- Cây bụi, cành dẻo, lá xanh đậm, nhỏ hơn lá chanh.
- Trái to hơn tắc thường, dáng hơi dẹt; vỏ mỏng, nhiều tinh dầu; chín chuyển vàng cam.
- Siêng bông, ra trái lai rai quanh năm; cành mang trái to nên dễ oằn, dễ tét nhánh.
- Thuộc họ có múi nên dính đủ bệnh của cam, quýt: vàng lá gân xanh, xì mủ gốc, ghẻ, loét.
Chuẩn bị đất trồng tắc bánh xe
Tắc bánh xe ưa nắng đầy đủ, đất phù sa hoặc đất thịt tơi xốp, pH 5,5 – 6,5. Rễ bị ngâm nước vài ngày là lá vàng rụng hàng loạt, nên khâu thoát nước là quan trọng nhất.
- Liếp: mặt liếp 4 – 6m, cao hơn mức nước lớn nhất năm khoảng 60 – 80cm; mương thông để rút nước nhanh, xả phèn.
- Khoảng cách: 2,5 x 2,5m tới 3 x 3m (trồng xen dưới cây lớn thì để thưa hơn cho đủ nắng).
- Mô: cao 40 – 50cm, đường kính khoảng 80cm.
- Bón lót mỗi mô: 10 – 15kg phân chuồng hoai, 2kg tro trấu hoặc xơ dừa mục, 0,3 – 0,5kg vôi (đất phèn), khoảng 50g nấm Trichoderma. Tưới ẩm, để khoảng 15 ngày rồi trồng.
Chọn cây giống và xuống giống
Bệnh vàng lá gân xanh không có thuốc chữa, cây nhiễm từ nhỏ thì vài năm sau mới lộ ra. Vì vậy bà con nên lấy cây ở vườn ươm có nguồn gốc rõ ràng, lá xanh đều, không vàng loang lổ, đọt không có rầy, gốc không xì mủ.
- Rạch dọc bịch nilon, giữ nguyên cục bầu.
- Đặt cây giữa mô, mặt bầu cao hơn mặt mô 2 – 3cm. Không lấp đất lên chỗ mắt ghép, cổ rễ để tránh nấm gây thối gốc.
- Cắm cọc chéo, cột dây lỏng; tủ rơm cách gốc khoảng 10cm; tưới đẫm.
Chăm sóc tắc bánh xe năm đầu
Nước
Tháng đầu tưới mỗi ngày cho ẩm mặt mô. Sau đó mùa nắng tưới 1 – 2 ngày một lần. Mùa mưa ngưng tưới, đi vườn khơi rãnh, giữ gốc ráo.
Tạo tán chắc để gánh trái to
Cây cao khoảng 80cm thì bấm ngọn cho ra 3 – 4 cành cấp 1. Tiếp tục bấm để có cành cấp 2, cấp 3, tán tròn và thấp. Tán thấp, cành ngắn mập thì mang trái to mới không tét nhánh.
Bón phân cây con
- Mỗi cơi đọt: NPK 20-20-15 (hoặc loại nhiều đạm như 30-10-10) hòa nước tưới, khoảng 20 – 30g/gốc lúc mới trồng, tăng dần lên 50 – 100g/gốc khi cây được 6 tháng.
- 20 ngày một lần tưới thêm humic cho rễ ra mạnh.
- 2 – 3 tháng bón một lần phân chuồng hoai hoặc hữu cơ vi sinh, 2 – 3kg/gốc.
Làm bông, nuôi trái tắc bánh xe
Làm bông cho vụ rộ (hoặc bán Tết)
Cây vẫn ra bông lai rai, nhưng muốn có một đợt trái rộ đúng lúc cần bán thì làm như sau:
- Lặt bớt trái nhỏ, trái xấu; tỉa cành tăm, cành trong tán.
- Siết nước 7 – 10 ngày cho tới khi lá hơi rủ.
- Bón phân lân cao (như DAP) rồi tưới đẫm trở lại. Cây sẽ ra đọt non kèm bông.
Với tắc trồng chậu bán Tết, nhà vườn miền Tây thường làm bông khoảng tháng 7 – 8 âm lịch để kịp có trái chín vàng lúc Tết. Thời điểm cụ thể còn tùy thời tiết từng năm và sức cây.
Giữ trái, nuôi trái
- Lúc bông nở và trái non: xịt Canxi – Bo 7 – 10 ngày một lần cho cuống dai, bớt rụng.
- Trái cỡ ngón tay cái: bón NPK 15-15-15 hoặc loại nhiều kali.
- Khoảng 20 – 30 ngày trước khi hái: bón thêm kali (ưu tiên kali sunphat) cho trái mọng nước, vỏ bóng.
Chống cành
Trái to mọc thành chùm làm cành oằn, có khi chạm đất. Khi trái lớn, bà con cắm cây tre, tràm nhỏ chống cành để cành không gãy và trái không chạm đất ẩm sinh thối.
Sâu bệnh cần canh trên tắc bánh xe
Rầy chổng cánh và bệnh vàng lá gân xanh
Rầy chổng cánh chích hút đọt non và truyền bệnh vàng lá gân xanh. Cây bệnh lá vàng loang lổ không đều hai bên gân, trái nhỏ, méo, rồi suy dần. Bệnh không chữa được, chỉ có thể phòng:
- Xịt ngừa rầy mỗi khi cây ra đọt non (hoạt chất như imidacloprid, thiamethoxam, hoặc dầu khoáng).
- Thấy cây nhiễm rõ thì nhổ bỏ, tiêu hủy để không lây sang cây khác.
- Có thể trồng ổi xen hoặc làm hàng rào chắn để giảm rầy (kinh nghiệm một số vườn có múi).
Nhện đỏ gây da cám
Vỏ tắc bánh xe mỏng, nhiều tinh dầu nên nhện rất hay chích lúc trái non. Trái bị chích lớn lên vỏ sần, xám đen (da cám), bán bị ép giá. Lúc trái bằng viên bi, bà con canh xịt thuốc trừ nhện hoặc dầu khoáng, xịt ướt đều cả trái và mặt dưới lá.
Sâu vẽ bùa
Phá lá non, làm lá quăn, tạo vết thương cho bệnh loét xâm nhập. Xịt khi đọt mới nhú (abamectin, emamectin benzoate).
Thối rễ, xì mủ gốc
Do nấm Phytophthora, hay gặp khi gốc ẩm, đất úng. Đầu mùa mưa quét vôi thân cao chừng 50cm. Thấy gốc chảy nhựa thì cạo sạch chỗ bệnh, quét thuốc trị nấm (fosetyl-aluminium, metalaxyl), đồng thời xử lý thoát nước.
Dùng thuốc đọc kỹ nhãn, đúng liều, đúng thời gian cách ly.
Trồng tắc bánh xe trong chậu
- Chậu từ 40 – 50cm trở lên, đáy có lỗ thoát nước, lót lớp sỏi hoặc xơ dừa.
- Đất: đất thịt trộn phân chuồng hoai, xơ dừa, tro trấu cho tơi, thoát nước.
- Đặt nơi đủ nắng ít nhất nửa ngày, tưới khi mặt chậu se khô, không để đọng nước trong đĩa lót.
- Bón ít mà đều: mỗi tháng một nhúm NPK quanh mép chậu, 2 – 3 tháng thêm phân hữu cơ.
Thu hoạch
Trái già căng bóng, vỏ chuyển xanh nhạt ngả vàng, túi tinh dầu nở to. Dùng kéo cắt sát cuống, không bứt tay làm tét vỏ. Hái lúc sáng sớm, để nơi mát.
Câu hỏi thường gặp về tắc bánh xe
Tắc bánh xe bao lâu có trái?
Cây chiết, ghép chăm tốt có thể ra trái bói sau khoảng 6 – 10 tháng. Năm đầu nên để ít trái cho cây lớn tán.
Tắc bánh xe khác tắc thường thế nào?
Trái to hơn, dẹt hơn, vỏ mỏng và nhiều nước hơn; cây cũng cần phân nhiều hơn và phải chống cành khi mang trái.
Lá tắc vàng loang lổ là bệnh gì?
Nếu lá vàng không đều hai bên gân, trái nhỏ méo thì nghi vàng lá gân xanh. Nếu lá vàng đều, gốc ẩm, rễ thối thì thường do úng hoặc nấm rễ. Hai bệnh cách xử lý khác nhau, bà con chụp hình lá và gốc gửi Zalo để được tư vấn.
Trồng chậu có ra trái nhiều không?
Có, nếu chậu đủ lớn, đủ nắng và bón đều. Tắc bánh xe chậu là kiểng Tết rất được chuộng.
Mua cây giống tắc bánh xe
Cây Giống Phúc An có cây giống tắc bánh xe ươm tại vườn ở Đồng Tháp, giao toàn quốc. Bà con xem thêm kỹ thuật trồng tắc không hạt nếu muốn trồng giống ra trái quanh năm.
- Hotline / Zalo: 0962 888 014
- Địa chỉ: Ấp Phú Hòa, Xã Phú Hựu, Tỉnh Đồng Tháp
- Giờ làm việc: 7:30 – 20:00 (nghỉ trưa 12:00 – 14:00)