Vườn cây bưởi ở miền Tây thường tàn vì hai lý do: vàng lá thối rễ do đất úng và vàng lá gân xanh do rầy chổng cánh truyền bệnh. Trái thì lại kén mã: da xanh phải láng, múi phải mọng. Bài này chỉ bà con cách lập vườn để rễ khỏe từ đầu, giữ đọt non sạch rầy, làm bông và nuôi trái cho đẹp.
Đặc điểm các giống bưởi trồng nhiều
- Bưởi da xanh: vỏ xanh, ruột hồng, múi ráo, ngọt. Da dễ bị nám, sần nếu không bao trái.
- Bưởi Năm Roi: ruột vàng nhạt, ít hạt, ngọt thanh. Dễ bị lẫn hạt nếu trồng gần các giống có múi khác vì thụ phấn chéo.
- Bưởi ruby Thái ruột đỏ: ruột đỏ đẹp, hợp trồng vườn nhà hoặc bán trái khác biệt.
Chuẩn bị đất trồng cây bưởi
Đất và liếp
Bưởi hợp đất phù sa, đất thịt pha sét, giàu mùn, pH khoảng 5,5 – 6,5. Rễ bưởi rất sợ ngập: vườn úng vài ngày là rễ thối, cây vàng lá, rụng trái. Mặt liếp rộng 6 – 8m, làm hơi vồng mai rùa cho nước mưa chảy nhanh xuống mương; mương sâu 1 – 1,2m, rộng 1,5 – 2m. Đất phèn thì rải vôi, rửa phèn trước khi đắp mô.
Khoảng cách trồng
| Khoảng cách | Số cây/công (1.000m²) | Ghi chú |
|---|---|---|
| 5 x 6m | khoảng 33 cây | Tỉa tán kỹ, khống chế tán thấp |
| 6 x 6m | khoảng 28 cây | Phổ biến |
| 6 x 7m | khoảng 24 cây | Đất tốt, để tán lớn |
Đắp mô, bón lót
Mô cao 40 – 50cm, rộng 0,8 – 1m. Mỗi mô trộn 10 – 15kg phân chuồng hoai, 1kg lân, 0,5kg vôi và nấm Trichoderma. Để mô 15 – 20 ngày rồi mới trồng.
Xuống giống bưởi
Chọn cây chiết hoặc cây ghép có rễ tủa quanh bầu, lá xanh dày, đọt không xoăn, không có lá vàng loang lổ kiểu gân xanh (dấu hiệu vàng lá gân xanh). Nên mua ở nơi rõ nguồn cây mẹ, vì cây giống mang bệnh từ vườn ươm là mất cả vườn về sau.
- Khoét lỗ giữa mô, rạch bỏ bọc nilon, giữ nguyên bầu.
- Đặt mặt bầu cao hơn mặt mô 3 – 5cm; không lấp đất qua cổ rễ.
- Cắm cọc chéo, buộc dây lỏng.
- Tủ rơm, cỏ khô cách gốc 10 – 15cm, tưới đẫm.
Chăm sóc cây bưởi con
Tưới nước
Mùa nắng tưới mỗi ngày hoặc cách ngày cho mặt mô luôn ẩm. Mùa mưa xẻ rãnh trên mặt liếp dẫn nước xuống mương, không để nước đọng quanh gốc qua đêm.
Tạo tán
Khi cây cao 1 – 1,2m, bấm ngọn để ra cành. Giữ 3 – 4 cành cấp 1 tỏa đều bốn hướng, sau đó bấm tiếp cho ra cành cấp 2, cấp 3. Cắt cành vượt mọc thẳng đứng và cành chúi vào trong tán. Tán thấp thì bao trái, xịt thuốc dễ, cành mang trái nặng cũng ít gãy.
Bón phân theo cơi đọt
| Tuổi cây | Phân | Lượng mỗi gốc/lần | Số lần/năm |
|---|---|---|---|
| Năm 1 | NPK 20-20-15 hoặc 30-10-10 | 50 – 100g | 5 – 6 lần, mỗi khi cây chuẩn bị ra đọt |
| Năm 2 | NPK 20-20-15 + phân hữu cơ | 200 – 300g + 5kg hữu cơ | 4 – 5 lần |
| Năm 3 | NPK 20-20-15 + phân hữu cơ | 400 – 600g + 10kg hữu cơ | 4 lần |
Lượng trên là mức tham khảo. Mỗi đợt cây nhú đọt non (mũi giáo dài 1 – 2cm) là lúc sâu vẽ bùa và rầy chổng cánh tới, phải xịt phòng ngay.
Làm bông, nuôi trái bưởi
Siết nước làm bông
- Sau thu hoạch, tỉa cành, bón phân cho cây ra 1 – 2 cơi đọt mới.
- Khi lá cơi cuối đã già, bón lân, phun MKP (0-52-34) để hãm đọt.
- Tháo cạn mương, ngưng tưới khoảng 2 – 3 tuần cho tới khi lá hơi héo vào buổi trưa.
- Tưới lại từ từ, ngày đầu ít, sau tăng dần. Bông thường nhú sau khi tưới lại khoảng 2 – 3 tuần.
Muốn trái bán Tết thì tính ngược từ ngày Tết theo thời gian nuôi trái của giống, rồi làm thử vài cây trước khi làm cả vườn.
Giữ trái và tỉa trái
- Phun canxi – bo lúc bông nhú và sau khi rụng cánh để đỡ rụng trái non.
- Mỗi chùm chỉ giữ 1 trái đẹp nhất, bỏ trái méo, trái bị sâu.
- Bưởi Năm Roi: không trồng xen cam, quýt, chanh hay bưởi có hạt gần vườn để hạn chế lẫn hạt.
Bao trái bưởi da xanh
Khi trái cỡ nắm tay, xịt phòng nhện và sâu rồi bao trái bằng túi chuyên dùng. Bao trái giúp da xanh láng, đỡ nám nắng, đỡ ruồi đục trái và sâu đục vỏ.
Phân nuôi trái
- Trái cỡ trái chanh: NPK cân đối như 16-16-8 hoặc 20-20-15.
- Trái lớn nhanh tới trước khi hái 1 – 2 tháng: chuyển NPK kali cao và kali sulfat để múi mọng, ngọt, ruột lên màu.
- Bón thêm phân hữu cơ mỗi năm để giữ rễ khỏe.
Sâu bệnh hại cây bưởi
| Đối tượng | Dấu hiệu | Cách phòng |
|---|---|---|
| Rầy chổng cánh (truyền vàng lá gân xanh) | Rầy nhỏ đậu chổng đuôi trên đọt non; cây bệnh có lá vàng loang, gân còn xanh, trái nhỏ, méo | Xịt mỗi đợt đọt non bằng Thiamethoxam, Imidacloprid hoặc dầu khoáng; nhổ bỏ cây bệnh nặng; trồng cây chắn gió quanh vườn |
| Sâu vẽ bùa | Đường ngoằn ngoèo trên lá non, lá quăn | Xịt Abamectin khi đọt nhú 1 – 2cm, lặp lại tới khi lá già |
| Nhện đỏ, nhện rám vàng | Lá lấm tấm, vỏ trái sần, rám màu nâu | Phun dầu khoáng hoặc Abamectin, luân phiên hoạt chất |
| Vàng lá thối rễ | Lá vàng, rụng; rễ thối đen, tuột vỏ | Liếp cao, thoát nước tốt; bón vôi, Trichoderma; tưới Fosetyl-aluminium hoặc Metalaxyl vào gốc khi chớm bệnh |
| Xì mủ thân | Gốc, thân chảy mủ, vỏ nứt | Cạo vết bệnh, quét thuốc gốc đồng; giữ gốc khô |
| Ruồi đục trái, sâu đục vỏ | Trái có vết chích, chảy nhựa, thối | Bao trái; gom trái rụng đem hủy; treo bẫy dẫn dụ ruồi |
Đọc kỹ nhãn, dùng đúng liều và đúng thời gian cách ly trước khi hái.
Thu hoạch bưởi
Bưởi da xanh thường hái sau khoảng 7 – 8 tháng kể từ khi đậu trái. Trái tới độ khi túi dầu trên vỏ nở to, da láng, đáy trái phẳng lại. Hái lúc trời ráo, cắt sát cuống, để lại một đoạn cuống ngắn có lá nếu bán chưng Tết. Nhẹ tay, không để trái rớt vì dập tép bên trong.
Nhiều nhà vườn để bưởi da xanh vài ngày tới 1 – 2 tuần sau khi hái cho ráo vỏ rồi mới ăn, múi ráo và ngọt hơn.
Cây chiết, cây ghép chăm tốt thường cho trái bói sau khoảng 2,5 – 3 năm; năng suất những năm sau tùy tán cây và cách chăm của từng vườn.
Câu hỏi thường gặp về cây bưởi
Trồng bưởi bao lâu thì có trái?
Cây chiết, cây ghép thường cho trái bói sau 2,5 – 3 năm. Năm đầu có trái nên giữ ít trái cho cây giữ sức.
Bưởi bị vàng lá là bệnh gì?
Có hai trường hợp hay gặp: vàng lá do thối rễ (rễ đen, tuột vỏ, thường sau úng nước) và vàng lá gân xanh (lá vàng loang mà gân còn xanh, do rầy chổng cánh truyền). Vàng lá thối rễ chữa được nếu phát hiện sớm; vàng lá gân xanh thì chưa có thuốc chữa, chỉ phòng bằng cách diệt rầy và dùng cây giống sạch bệnh.
Vì sao bưởi Năm Roi có nhiều hạt?
Thường do thụ phấn chéo với các giống có múi khác trồng gần. Trồng thuần một giống trong vườn sẽ hạn chế được.
Có cần bao trái bưởi không?
Với bưởi da xanh bán thương lái, gần như nên bao để da đẹp và đỡ sâu, ruồi. Trồng ăn trong nhà thì không bắt buộc.
Mua cây giống bưởi
Cây Giống Phúc An có cây giống bưởi da xanh và cây giống bưởi ruby Thái ruột đỏ ươm tại vườn ở Đồng Tháp. Bà con trồng thêm cây có múi khác có thể xem kỹ thuật trồng cây cam.
- Hotline / Zalo: 0962 888 014
- Địa chỉ: Ấp Phú Hòa, Xã Phú Hựu, Tỉnh Đồng Tháp
- Giờ làm việc: 7:30 – 20:00 (nghỉ trưa 12:00 – 14:00)