Nhiều vườn cây cam ở miền Tây cho trái rất sai mấy năm đầu rồi tàn nhanh, cây vàng lá, trái nhỏ dần. Nguyên nhân thường không nằm ở phân bón mà ở cây giống mang bệnh từ đầu, rễ bị úng và rầy chổng cánh truyền bệnh vàng lá gân xanh. Bài này chỉ cách trồng cam sành, cam xoàn sao cho vườn khỏe lâu, kèm cách làm bông và nuôi trái.
Cam sành hay cam xoàn: chọn giống trước khi trồng
| Cam sành | Cam xoàn | |
|---|---|---|
| Trái | Vỏ sần, xanh, ruột cam, nhiều nước, vị chua ngọt | Vỏ mỏng, láng, đít có vòng “đồng tiền”, ngọt đậm, ít chua |
| Cách trồng | Hay trồng dày để có trái sớm | Trồng thưa hơn, tán lớn, ăn lâu năm |
| Điểm cần chú ý | Trái nặng, phải chống cành; dễ nhiễm vàng lá gân xanh | Trái ra nhiều ở cành nhỏ trong tán, tỉa cành phải chừa lại |
Vì sao vườn cam mau tàn và cách phòng từ đầu
- Cây giống mang bệnh: bệnh vàng lá gân xanh không có thuốc chữa. Chọn cây ở nơi rõ nguồn cây mẹ, lá xanh đều, không có lá vàng loang lổ mà gân còn xanh.
- Rễ bị úng: cam ngập nước vài ngày là thối rễ. Liếp phải cao, mương phải tháo được.
- Rầy chổng cánh: mỗi đợt đọt non là lúc rầy tới chích hút và truyền bệnh. Xịt phòng đúng lúc đọt nhú thì vườn giữ được lâu.
- Cây chắn gió: trồng hàng cây chắn gió quanh vườn giúp giảm rầy bay từ vườn khác sang.
Chuẩn bị đất trồng cây cam
Liếp và mương
Cam hợp đất phù sa, đất thịt pha sét, pH khoảng 5,5 – 6,5. Liếp cao hơn mặt nước mương ít nhất 50 – 80cm, mương rộng 1 – 1,5m. Đất phèn rải vôi, rửa phèn trước khi đắp mô.
Khoảng cách trồng
| Giống / cách trồng | Khoảng cách | Số cây/công (1.000m²) |
|---|---|---|
| Cam sành trồng dày | 2,5 x 3m hoặc 3 x 3m | khoảng 110 – 130 cây |
| Cam sành trồng vừa | 3 x 4m | khoảng 80 cây |
| Cam xoàn | 4 x 4m | khoảng 60 cây |
Trồng dày thì có trái sớm nhưng tán mau giáp nhau, phải tỉa kỹ hơn và vườn cũng mau già hơn.
Đắp mô, bón lót
Mô rộng khoảng 80cm, cao 30 – 40cm. Mỗi mô trộn 5 – 10kg phân chuồng hoai, 1kg tro trấu hoặc xơ dừa, 0,3 – 0,5kg vôi, tưới thêm nấm Trichoderma. Để khoảng nửa tháng rồi trồng.
Xuống giống cam
- Chọn cây ghép mắt liền, chồi khỏe, lá xanh dày, không sâu vẽ bùa, không vàng lá.
- Khoét lỗ giữa mô, rạch bỏ bọc nilon, giữ nguyên bầu.
- Đặt mặt bầu ngang hoặc nhô cao hơn mặt mô một chút. Không lấp tới mắt ghép: lấp sâu là cổ rễ dễ bị nấm, xì mủ về sau.
- Cắm cọc, buộc dây hình số 8, tủ rơm cách gốc 10 – 15cm, tưới đẫm.
Chăm sóc cây cam giai đoạn kiến thiết
Tưới và tạo tán
Mùa nắng tưới 1 – 2 ngày một lần. Mùa mưa rút nước mương, giữ mặt mô thông thoáng. Khi cây cao 60 – 80cm, bấm ngọn để ra 3 – 4 cành cấp 1, rồi tiếp tục bấm cho ra cành cấp 2, cấp 3, tạo tán tròn đều. Với cam xoàn, chỉ cắt cành vượt và cành bệnh, chừa lại các cành nhỏ bên trong tán vì đây là chỗ cây ra trái.
Bón phân theo cơi đọt
| Tuổi cây | Phân | Lượng mỗi gốc/lần | Số lần/năm |
|---|---|---|---|
| Năm 1 | NPK 20-20-15 hoặc 30-10-10 | 30 – 80g | 5 – 6 lần, theo từng đợt ra đọt |
| Năm 2 | NPK 20-20-15 + phân hữu cơ | 150 – 250g + 3kg hữu cơ | 4 – 5 lần |
| Từ năm 3 (bắt đầu có trái) | Theo giai đoạn làm bông, nuôi trái bên dưới | 300 – 500g/lần + 5kg hữu cơ | 4 – 5 lần |
Lượng trên là mức tham khảo, cây trồng dày thì lượng mỗi gốc thấp hơn. Tưới thêm humic hoặc phân hữu cơ lỏng giúp rễ khỏe.
Làm bông, nuôi trái cam
Siết nước làm bông
- Cây có cơi đọt cuối đã già thì bón lân (super lân hoặc DAP) và phun MKP (0-52-34).
- Tháo cạn mương, ngưng tưới khoảng 2 – 3 tuần tới khi lá hơi héo, xào vào buổi trưa.
- Tưới lại từ từ rồi tưới đẫm, bón thêm ít đạm. Bông thường nhú sau đó khoảng 2 – 3 tuần.
Giữ trái, nuôi trái
- Phun canxi – bo lúc bông nhú; gặp mưa đêm lúc bông nở thì phun phòng nấm ngay.
- Trái bằng đầu ngón tay: bón NPK cân đối như 16-16-8 hoặc 20-20-15.
- Trái lớn nhanh: chuyển NPK kali cao, bổ sung kali sulfat cho trái mọng, ngọt, vỏ bóng.
- Cam sành trái nặng: chống cành bằng cây tràm hoặc dây treo trước khi cành oằn, tránh gãy tét nhánh.
- Giữ ẩm đều để đỡ nứt trái, rụng trái.
Sâu bệnh hại cây cam
| Đối tượng | Dấu hiệu | Cách phòng |
|---|---|---|
| Rầy chổng cánh | Rầy nhỏ đậu chổng đuôi trên đọt non; cây bệnh lá vàng loang, gân xanh, trái nhỏ, méo | Xịt mỗi đợt đọt non bằng Thiamethoxam, Imidacloprid hoặc dầu khoáng; nhổ bỏ cây bệnh nặng |
| Sâu vẽ bùa | Đường ngoằn ngoèo trên lá non, lá quăn | Xịt Abamectin khi đọt nhú cỡ hạt gạo, lặp lại tới khi lá già |
| Nhện đỏ, nhện rám vàng | Lá lấm tấm bạc; vỏ trái sần, rám nâu (da lu) | Dầu khoáng, Abamectin; luân phiên hoạt chất để nhện không quen thuốc |
| Vàng lá thối rễ | Lá vàng, rụng; rễ thối đen | Liếp cao, bón vôi, Trichoderma; tưới Fosetyl-aluminium hoặc Metalaxyl khi chớm bệnh |
| Ghẻ, loét | Nốt sần nổi trên lá, cành, vỏ trái, nặng vào mùa mưa | Cắt cành bệnh; phun thuốc gốc đồng định kỳ mùa mưa |
Đọc kỹ nhãn, dùng đúng liều và đúng thời gian cách ly trước khi hái.
Thu hoạch cam
- Cam sành: thường hái khoảng 9 – 10 tháng sau khi đậu trái, khi vỏ chuyển từ xanh đậm sang xanh nhạt, túi dầu nở to, bóng.
- Cam xoàn: khoảng 8 tháng, khi vỏ ngả vàng chanh và vòng “đồng tiền” ở đít trái rõ.
Hái lúc trời ráo sương, cắt sát cuống bằng kéo, để nơi mát. Cây ghép chăm tốt thường bắt đầu cho trái từ năm thứ 2 – 3; năng suất những năm sau tùy mật độ trồng và cách chăm.
Câu hỏi thường gặp về cây cam
Cam ghép trồng bao lâu có trái?
Thường từ năm thứ 2 – 3. Năm đầu cho trái nên để ít trái để cây còn sức lớn.
Bệnh vàng lá gân xanh có chữa được không?
Hiện chưa có thuốc chữa. Phải dùng cây giống sạch bệnh, diệt rầy chổng cánh ở mỗi đợt đọt non và nhổ bỏ cây bệnh nặng để khỏi lây.
Vì sao cam bị da lu, vỏ sần?
Thường do nhện rám vàng hoặc bọ trĩ chích lúc trái còn non. Kiểm tra vỏ trái non bằng kính lúp và phun phòng sớm.
Có nên trồng cam sành dày để mau có trái?
Được, nhưng vườn mau giáp tán, phải tỉa kỹ và thường mau già hơn. Nếu tính trồng lâu năm thì trồng thưa vừa phải.
Mua cây giống cam
Cây Giống Phúc An có cây giống cam sành và cây giống cam xoàn ươm tại vườn ở Đồng Tháp. Bà con trồng thêm cây có múi có thể xem kỹ thuật trồng cây bưởi và kỹ thuật trồng quýt đường.
- Hotline / Zalo: 0962 888 014
- Địa chỉ: Ấp Phú Hòa, Xã Phú Hựu, Tỉnh Đồng Tháp
- Giờ làm việc: 7:30 – 20:00 (nghỉ trưa 12:00 – 14:00)